Oil Terminal and Oil System – ระบบ ถังเก็บ รับและจ่าย น้ำมัน

ระบบ Oil Terminal และ Oil System มุ่งเน้น ความปลอดภัย ความสามารถในการรองรับปริมาณการขนถ่าย และการป้องกันผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ระบบถูกออกแบบให้สามารถรองรับการรับ–จ่ายน้ำมันจากเรือ รถ หรือถังเก็บได้อย่างมีประสิทธิภาพ

1) ข้อควรคำนึงถึง ก่อนการออกแบบ และการคำนวณความเร็ว สิ่งที่ต้องคำนึงถึงดังนี้ : ประเภทน้ำมัน: ดีเซล, เบนซิน, Jet A-1, น้ำมันเตา ฯลฯ รวมถึง วิธีรับ–จ่าย ด้วยวิธีการใด : รถบรรทุก (Truck Loading) เรือ (Marine Loading) ท่อส่ง (Pipeline)

ระบบการรับและการจ่ายเป็นแบบไหน : Top Loading / Bottom Loading

มาตรฐานที่ใช้: API, NFPA, EI, DEP, หรือ กฎหมายไทย (กรมธุรกิจพลังงาน)

2) ความเร็วของของไหลในท่อ (Flow Velocity)

🔹 ค่าแนะนำทั่วไป (Industry Practice) ระบบที่ดี ต้องมีความเร็วที่เหมาะสม เช่น ท่อดูดปั๊ม (Suction Line) ≤ 1.0 m/s

ท่อจ่ายปั๊ม (Discharge Line) 1.5 – 3.0 m/s ท่อโหลดรถ / เรือ 1.0 – 2.5 m/s ท่อภายใน Tank Farm 1.0 – 2.0 m/s

⚠️ ไม่แนะนำเกิน 3 m/s เพราะ : เกิด Static Electricity Pressure loss สูง เกิดการสึกหรอวาล์ว/ท่อเร็ว และเสี่ยง Water hammer

3) ความเร็วขณะ “รับน้ำมันเข้าแทงก์” (Tank Inlet Velocity)

🔥 จุดเสี่ยงหลัก: ไฟฟ้าสถิต (Static Accumulation) มาตรฐาน API RP 2003 แนะนำว่า :

▶ ช่วงเริ่มรับ (Initial Filling) ความเร็วที่ปากท่อเข้าแทงก์ ≤ 1.0 m/s ระดับน้ำมันต้องท่วมปลายท่อก่อน → ค่อยเพิ่มอัตราการไหล

▶ ช่วงปกติ ไม่เกิน 3.0 m/s ควรใช้ Inlet Diffuser / Downcomer Pipe ลดการปั่นป่วน

4) ความเร็วในการจ่าย (Loading Rate)

🚚 รถบรรทุก (Tank Truck) ประเภทอัตราการไหล Bottom Loading 600 – 1,200 L/min ต่อช่อง และ Top Loading ≤ 600 L/min (ควบคุม static เข้มกว่า)

ทั้งนี้ Bottom Loading ปลอดภัยกว่า → นิยมในคลังสมัยใหม่

🚢 เรือ (Marine Loading) ความเร็วในท่อ: 1.5 – 3.0 m/s ควบคุม Ramp-up / Ramp-down ช้า ๆ ต้องมี : Emergency Shut Down (ESD) Surge Relief Bonding & Grounding

5) ความเร็วปั๊ม (Pump Considerations)

ไม่ออกแบบจาก “แรงปั๊ม” อย่างเดียว ต้องดู : NPSH Available > NPSH Required Curve ทำงานอยู่ใกล้ BEP (Best Efficiency Point) เพื่อหลีกเลี่ยง : Flow ต่ำเกิน → Overheat และ Flow สูงเกิน → Cavitation / Erosion

6) สรุปค่าที่ใช้ง่าย (Quick Reference)

ค่าที่ปลอดภัยและนิยม ท่อทั่วไป : 1.5 – 2.5 m/s , ท่อดูดปั๊ม : ≤ 1.0 m/s , ช่วงเริ่มรับเข้าแทงก์ : ≤ 1.0 m/s ทั้งนี้ไม่ควรเกิน : 3.0 m/s